Hoi, frjemdling

Se steane eins sa ticht by inoar dat de meiwurker mei op it display sjocht om al in foarsprong te nimmen op it kiezen fan de goede grienten - alles sûnder dat der in wurd sein wurdt. No, ik begryp it: moderne technology lit ús effisjinter wêze, mar ik tink dat ik tsjûge bin fan wat djippers: wy prate net mear graach mei inoar.

Miskien sjoch ik dizze dingen om't ik it boek "The Power of Strangers: The Benefits of Connecting in a Suspicious World" fan Joe Keohane lês. Yn syn boek besprekt de skriuwer syn eigen eksperiminten mei praten mei tafallige frjemden, fersterke mei ûndersyk en histoaryske literatuer oer de oarsprong fan de minskheid, gastfrijens, en de suvere needsaak om mei oaren ferbûn te wêzen om te oerlibjen.

Tink der efkes oer nei. Wannear hast do de lêste kear immen groete dy't do net koest? Wannear bist do spontaan yn petear rekke? Wierskynlik wytst do it net iens mear! Meastal wiest do of de oare persoan "dwaande" mei oare dingen (lykas oan it spyljen mei in smartphone).

As minskesoarte binne wy kommen wêr't wy hjoed binne om't ús foarâlden gearwurken. Do hoechst net op jacht nei iten, wol? Wy binne evoluearre fan stammen nei gruttere mienskippen dêr't it moetsjen fan frjemden de kâns joech om tagong te krijen ta iten en oare boarnen. Ûnbekende minsken waarden behannele as gasten en krigen dêrom royale gastfrijens oanbean.

No, mei de opkomst fan digitale technologyen, kin men net oars as fiele dat der wat op it spul stiet, in ûnskatbere priis fan moderne effisjinsje: ús fermogen om mei frjemden te praten.

Wy keapje online, scanne ús boadskippen by de selsscankassa, bestelle in taksy fia in app, en sitte efter ús skermen yn it kafee of de kofjebar. Kontakt mei tafallige frjemden wurdt hieltyd seldsumer. Dochs hat in ienfâldich petear mei immen dy't do net kenst ferrassende foardielen.

Sels in koart en ienfâldich petear kin dy goed fiele litte. Do leerst miskien wat ûnferwachts, en sûnder twivel hat it de krêft om dyn begryp fan oaren te ferrykjen. Lykas de skriuwer fan it boek oer it moetsjen fan frjemden, gong ik op paad om sels te sjen oft dit echt wier wie.

De ôfrûne wiken haw ik petearen fierd mei tafallige minsken: op it treinstasjon, yn de supermerk, op strjitte en yn de stêd. Ik begjin altyd foarsichtich, gewoan ien groetsje of in 'maklike opmerking' meitsje oer dingen as it waar of wat like ûnskuldichs. As do ienris in reaksje krijst, kinst do maklik 'fiele' oft de persoan iepen stiet foar fierder petear. In iepen fraach, lykas "wêr giest hinne?" (op in treinstasjon), jout faak geweldige resultaten. Ik haw meardere petearen hân dêr't minsken mear fertelden as allinnich har bestimming, faak mei detaillearre redenen foar har reis. In goede harker wêze soarget derfoar dat it petear fansels streamt.

It is echt noflik. Ik haw in protte ûnferwachte dingen leard, lykas it libben yn Suriname, hoe't de rol fan treinkonduktuers de ôfrûne jierren feroare is, hoe't de fulkanen op Iislân binne, en de tinzen fan in beliedsmakker oer de ynfloed fan AI op it begryp dat minsken fan de wrâld hawwe.

Konklúzje

Ik leau echt dat mear minsken ferbining sykje moatte mei oaren troch gewoan op in analoge en natuerlike wize te praten. It kin in better begryp fan inoar befoarderje en tsjinnet as in krêftich tsjingif tsjin de tanimmende polarisaasje fan ús moderne wrâld.