Salba file for di un disko duro kibrá

Skirbi · 16 òkt 2018

Salba file for di un disko duro kibrá

Hasi backup pa ta sigur, mihó ku lamentá despues!

Yerí un muhé hoben a trese mi su laptop. E no tabata kuminsá mas i e tabata mustra so un mensahe di fayo. E a resultá ku e disko duro tabata kibrá. E a spanta ora mi a bisa e ku tur dato riba e disko a pèrdè. E a bisa mi ku e tabata kontené potrèt presioso di e tempu ku e tabata preñá i di su yu chikí. Kiko mi por a hasi?

Kada djaluna mi ta yuda hende den e sentro di komunidat na Amsterdam-Zuidoost. Mi ta hasi e trabou aki manera boluntario pa algun aña kaba i semper ta bon ora bo por yuda hende. Pero e biaha aki, mi no tabata sigur si mi por yuda e muhé hoben ku salba su potrèt...

E laptop kibrá ku ta kontené potrèt presioso
E laptop kibrá ku ta kontené potrèt presioso

Disko duro kibrá

Ora bo ta usa bo kompiuter, bo filenan (i potrèt) normalmente ta wòrdu warda den e kompiuter, riba e disko duro òf solid state drive (SSD). Esaki ta un mákina diminuto den bo kompiuter ku por kibra. Si esei pasa, bo ta pèrdè tur kos riba dje.

Tin diferente tipo di fayo di disko duro:

  • Fayo di software: esaki por pasa ora e kompiuter ta wòrdu interumpí miéntras e ta skirbi informashon riba e disko (por ehèmpel un kòrtamentu di korant). Esaki por duna file òf instalashon korumpí, ku di bes en kuando por wòrdu restorá (dor di e sistema operativo òf e aplikashon ku bo tabata usa).
  • Fayo di lesa / skirbi: ora esaki pasa, e disko duro ainda ta kore (bo por tende e), pero e tin problema (serio) pa lesa i skirbi dato. Bo no por konfia mas ku bo dato ta sigur, esaki ta un riesgo serio di fayo permanente.
  • Fayo total: esaki ta pasa ora e disko no ta prendé mas (no tin sonido) i e kompiuter ta pèrdè senjal ku e disko. So erramienta spesialisá (hopi karu) por rekuperá dato (parsial) for di e disko. Si bo no ke gasta un fortuna, bo filenan a pèrdè.

Loke ku pasa ku bo disko, e mihó kos pa hasi ta stòp di usa e kompiuter mesora i konsultá un eksperto tokante kiko pa hasi. Si bo sigui usa bo kompiuter miéntras bo tin un disko defektuoso, e chèns ku bo filenan korumpí ta bira mas grandi.

Disko duro defektuoso
Disko duro defektuoso

Hasi backup!

E mihó kos ku bo por hasi pa evitá pèrdida di dato ta hasi backup regular. No ta difísil, bo por hasi backup na diferente manera:

  • backup basá riba cloud: bo por usa Dropbox, iCloud, Google Drive òf Microsoft OneDrive pa hasi backup outomátiko. Bo filenan ta wòrdu upload riba internet. Si algu pasa ku bo aparato, restorá bo dato ta hopi fásil dor di download e dato for di e cloud.
  • USB-drive òf SD-card: bo por kopia bo filenan riba un USB-drive òf SD-card, ku bo por warda na otro lugá (den un kofre, na trabou, ku amigunan òf famia). Bo por usa diferente USB-drive i SD-card pa mas siguridat.
  • NAS: ku un network attached storage (NAS) bo ta konstruí di fakto bo propio sistema (chikí) di backup den cloud, manera mi a hasi. Bo por hasi backup di bo filenan riba e NAS sin tin ku molestá ku USB-disko òf SD-card. Pero tene kuidou, pasobra un NAS den bo kas no ta protehá bo kontra kandela òf ladron.

Kualkier método di backup ku bo skohe, hasi e regular. Verifiká bo backup, wak si e tin tur e filenan ku bo ta spera. Fayo di disko ta pasa ku tur hende, ta so kuestion di tempu.

Salba file

E muhé hoben no a hasi backup, su laptop tabata kontené e úniko kopia di su potrèt presioso. Mi tabata ke yuda e di bèrdat. Mi a ofresé pa habri su laptop pa wak si mi por kita e disko i konektá e ku un otro kompiuter.

Habri e laptop pa kita e disko
Habri e laptop pa kita e disko
Normalmente e disko ta wòrdu fiha ku algun skruf diminuto
Normalmente e disko ta wòrdu fiha ku algun skruf diminuto

Un biaha e disko ta kitá bo por usa un otro kompiuter pa purba lesa dato for di dje. Dependé di e tipo di fayo di disko duro, bo ainda por haña algun dato. Bo por usa un kaha eksterno di USB pa disko duro pa konektá e disko ku un otro kompiuter.

Konektá kualkier disko duro ku un kompiuter ku e chip i e kabelnan di un kaha di USB pa disko duro
Konektá kualkier disko duro ku un kompiuter ku e chip i e kabelnan di un kaha di USB pa disko duro

Bo eksperensia por difiní, si bo tin suerte e disko ainda por tin sufisiente bida den dje. Mi a konektá e disko ku mi kompiuter ku Debian GNU/Linux i despues di algun momentu e kompiuter a detektá e disko duro! E no tabata morto kompletu ainda!

Detektá e "USB Mass Storage device", un senjal di bida di e disko!
Detektá e "USB Mass Storage device", un senjal di bida di e disko!

Ku Linux òf Mac bo por instruí bo kompiuter pa konektá ku e disko na un manera "read only" (lesa so). Di e manera aki bo ta evitá ku dato wòrdu skirbí, i asina e disko no tin tantu stres (pasobra di bes en kuando e sistema operativo ta kuminsá indexá e filenan outomátiko, i krea hopi file nobo chikitu...).

Ku komando di terminal pa mount un disko ku Debian GNU/Linux
Ku komando di terminal pa mount un disko ku Debian GNU/Linux

Si bo wak e screenshot di ariba bo lo wak ku mi a usa fdisk -l pa lista loke ta riba e disko konektá (1). Despues mi a kontrolá e lista pa wak kua number di partishon tin e grandesa mas grandi (2), ku ta kontestá e pregunta: kaminda e filenan ta? Final, ku e komando mount (3) mi a instruí mi kompiuter pa konektá ku e partishon aki. E a funshoná i mi por a lista loke tabata riba e disko (bo por wak pa e nòmbernan di e foldernan, e ta kontené un instalashon di Windows).

Di aki mi por a navegá pa e folder Documents ku tabata kontené e potrèt di e muhé hoben. Sin sa kuantu tempu e disko duro defektuoso lo sigui biba, mi no a gasta ni un sekundo i mi a kuminsá kopia e potrèt promé. Hasi sigur ku bo bai buska e "oro" promé, promé ku bo purba kopia henter e disko.

Un nobo oportunidat di biba: e disko duro defektuoso konektá ku mi laptop
Un nobo oportunidat di biba: e disko duro defektuoso konektá ku mi laptop

Ruido tèribel a sali for di e disko miéntras mi tabata purba salba e potrèt. E disko tabata duna di berdat tur loke e tabata tin. Mi kompiuter a raportá hopi fayo miéntras e tabata purba lesa dato for di e disko duro.

Mensahe di fayo miéntras ta lesa dato for di e disko duro
Mensahe di fayo miéntras ta lesa dato for di e disko duro

Oranan despues, mi a sinti alivio ora mi kompiuter a raportá ku mayoria di e filenan a wòrdu kopia ku bon resultado! A funshoná, hooray!!

Konklushon

E biaha aki mi tabata ku suerte pa por salba e potrèt presioso for di e disko. Pero próksimo biaha por ta diferente... Bo no mester konta riba suerte: hasi backup!

Debolbe e potrèt presioso riba un USB-drive
Debolbe e potrèt presioso riba un USB-drive

Despues di salba e potrèt, mi a usa un USB-drive simpel pa duna e muhé hoben su potrèt bèk. No mester bisa ku e tabata hopi kontentu!

← Mas artíkulo